1. Anasayfa
  2. Sağlık & Yaşam

Ephedra: Hiçbir Bitkisel Ürün Tek Başına Zayıflatmaz

Ephedra: Hiçbir Bitkisel Ürün Tek Başına Zayıflatmaz
0

Ephedra Nedir?

Efedra veya Ephedra, Ephedraceae familyasında bulunan ve kurak bölgelerde yetişen bir cins çalıdır. Bu familyanın tek cinsi ve 40 civarında türü vardır. Efedra türleri, 2 metreye kadar boy alabilen bitkilerdir. Efedrin ve psödoefedrin gibi alkaloidler içerir. Türkiye’de deniz üzümü, dağ buyruğu isimleriyle tanınan türleri bulunur. Çiçekleri ağustos-eylül aylarında açar. Ephedra major, E. campylopoda ve E. distachya Türkiye’de yetişen Efedra türleridir. E. intermedia ise Çin’de yetişen bir türüdür.

ephedra 1296x728 feature 1

Geleneksel Tıpta Ephedra

Efedra, binlerce yıldır geleneksel tıpta kullanılmakta olan bir bitkidir. İlk kullanımlarına ise Çin tıbbında MÖ 2737 yılında rastlanır. Geleneksel tıpta içerdiği efedrin ve psödoefedrin alkaloidlerinin bronşları genişleterek solunumu kolaylaştırması nedeniyle astım ve bronşit, anti-inflamatuar (ödem attırıcı etki) ve bağışıklık sistemini güçlendirici etkilerinden dolayı grip ve soğuk algınlığı, antihistamin etkisi sebebiyle alerji semptomlarını hafifletme gibi amaçlarla kullanılmıştır.

Drog ve Etki Mekanizması

Efedra türlerinin yeşil dallarından Ephedrae herba isimli drog elde edilir. Droğun içerdiği efedrin ve psödoefedrin, etkileri farklılık gösteren adrenerjik maddelerdir. Drog, depolanmış noradrenalin maddesinin salınımı ile birlikte alfa ve beta adrenerjik reseptörlere etki eder.

Alfa-1 reseptörlere etki ettiğinde mukoza damarlarında daralmaya sebep olur ve nasal salgıyı azaltır. Beta-2 reseptörlere etki ettiğinde ise bronşiyal düz kaslarda gevşeme görülür. Bunun sonucunda balgamın dışarı atılımı gerçekleşir yani zayıf ekspektoran (balgam söktürücü) etki gösterir. Bu nedenle psödoefedrin, antigripal (grip ve soğuk algınlığına karşı etki) ilaçlarda daha çok kullanılır.

ephedra kapak 1 1

Ephedra Bitkisinin Yaygınlaşması ve Yasaklanma Süreci

Geleneksel tıptaki kullanımlarından sonra efedrin maddesinin metabolizma üzerindeki etkisinin fark edilmesiyle birlikte zayıflatıcı ürün olarak kullanılmaya başlayan bu bitki, kısa sürede yaygınlaşmıştır. Özellikle 1980’li yıllarda ortaya çıkan, Efedra bitkisinin kilo vermeye yardımcı olabileceği iddialarıyla bitkiyi içeren ürünlerin popüleritesi artmıştır. Sporcular tarafından da merkezi sinir sistemini uyarıcı ve yağ azaltıcı etkisi sebebiyle kullanılmıştır.

1990’ların başında iyice artan bu popülerite, ABD’de arka arkaya yaşanan sporcu ölümlerine Efedra’nın sebep olduğunun anlaşılmasıyla azalmaya başlamıştır. Ani ölümlerin devam etmesi ve ünlü beyzbol oyuncusu Steve Bechler’in geçirdiği beyin kanamasının nedeninin Efedra’ya bağlanmasıyla ABD Gıda ve İlaç İdaresi, 6 Şubat 2004 tarihinde bu bitkinin yasaklanması yönünde karar almıştır.

İçeriği Dinle

Reaksiyon Göster
  • 0
    alk_
    Alkış
  • 0
    be_enmedim
    Beğenmedim
  • 1
    sevdim
    Sevdim
  • 0
    _z_c_
    Üzücü
  • 0
    _a_rd_m
    Şaşırdım
  • 0
    k_zd_m
    Kızdım

Ben Rümeysa Arıcıoğulları. Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesinde öğrenciyim. Sağlık ve spor kategorisinde yazılar yazıyorum.

Yazarın Profili

Bültenimize Katılın

Hemen ücretsiz mail bültenine katılın ve yeni güncellemelerden haberdar olan ilk kişi olun.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir